Օրագիր

Ընթերցել

Վերջին գրառումները Օրագրում։

Հետեւիր նաեւ RSS֊ով, այստեղ՝ feed։

from ոսկեզօծ

չեմ վստահի քեզ նախաճաշս։ վախենում եմ, այն պատրաստես ճիշտ այն ձևով որով գիտես սիրում եմ

գիտես՝ գազի վրա տաքացրած հաց, կարագի շատ բարակ շերտ պինդ, եփած ձու թեյ՝ երկուս ու կես գդալ շաքարավազով

վախենում եմ խմել քո պատրաստած թեյը որովհետև դրա մեջ միշտ ճիշտ քանակության շաքար կա նույսիսկ ես երբեք չեմ գուշակում շաքարի ավազիկների հարկավոր քանակը

վախենում եմ նստել քո կողքին սեղանի շուրջ, քանի որ գիտեմ որ սեղանի տակ, բոլորի աչքերից աննկատ քո ձեռքը որսում է ու գտնում է իմը միշտ գտնում է

ու եթե վստահեմ քեզ նախաճաշս՝ ուրեմն վստահել եմ քեզ քունս ուրեմն է դու սպասել ես, որ քնեմ ու աչքի ծայրով նայել ինձ լսել ես կիսարթուն մրմնջոցս, ծածկել ես երբ ուսս բացվել է վերմակի տակից ուրեմն գրկել ես ինձ մի քիչ ավելի պինդ, իսկ ես չեմ էլ նկատել, քանի որ քնած էի քո ապահով ձեռքերում

վախենում եմ զարթնել առավոտյան, պինդ ծածկված և հանկարծ տեսնել որ դու արդեն այստեղ չես որ քո օրը սկսվել է և շարունակվում է առանց ինձ բայց վախենում եմ նաև, երբ տեսնում եմ որ դու ընդհամենը գնացել էիր ջրի հետևից՝ մեկ բաժակ քեզ համար, մեկ՝ իմ։

վախենում եմ քո շուրթերից, որոնք հպվում են ամենաճիշտ տեղերին ու ծաղկամանների վերածում ցանկացած սպի քո հայացքից, որը երաշժտության է վերածում մտքիս անլռելի խշշոցը վախենում եմ քո լռությունից՝ որը հասկանում է բոլոր իմ լռությունները։

չէ, չեմ վստահի քեզ նախաճաշս որովհետև վախենում եմ, որ կհարցնես քանի գդալ շաքար եմ ուզում որ կքնես ինձից շուտ որ չես լռի ու չես թողնի որ ես լռեմ։

 
Read more...

from Քամի

Զրույցի մասին։ Ես այն մարդկանցից եմ, որ հոգնած ժամանակ, սպառված ու դատարկված պահերին, լցվում, բուժվում ինքս ինչ օգնում եմ զրույցով։ Դե լավագույն զրույցները տեղի են ունենում հարազատ մարդկանց հետ, մի բաժակ թեյի շուրջ, գիշերվա հազարին։ Երբ այդ մարդիկ ինչ-ինչ պատճառներով չկան, ես ուղղակի կարդում եմ բլոգներ։ Դրանք էլ են զրույց, որովհետև ես ուղղակի չեմ կարդում, այլ համաձայնում, քննարկում, հակադարձում եմ այն բոլոր մտքերի հետ, որ արտահայտվում են դրանցում։ Հիմա այնպիսի երկրում եմ, որտեղ լեզուն չեմ հասկանում, իրենք էլ հետաքրքիր ձևով հրաժարվում են խոսել ցանկացած այլ լեզվովչնայած հասկանալուն (մի օր սրա մասին առանձին կպատմեմ), իհարկե սա իր հետաքրքրություններն ունի, արկածային ու ծիծաղելի դրվագները, բայց խոստովանենք մարդ էակի համար խոսելը կենսական նշանակություն ունի։ Ու այն տականք պահերին, երբ երկար ժամանակ մեխանիկական աշխատանք եմ կատարում, ուղեղիս բջիջները մահից փրկելու ու տրամադրության անտանելի անկումները հաղթահարելու համար, ուղղակի միացնում եմ հարցազրույցներ, պոդկաստներ ու վայելում ուրիշի զրույցները։ Ներսում սկսվում է խաղաղվելու գործընթացը, հանգստանում եմ ու սկսում ամենակարևոր մտքերը գողանալ, գրել ներսում մի տեղ, մինչև ձեռքերս մի քանի րոպեով կազատվեն, ու կհասցնեմ դրանք զետեղել հեռախոսի կամ բլոկնոտի մեջ։ Ինձ համար կյանքը սովորելու լավագույն մեթոդներից մեկը զրուցելն ու լսելն է, եթե հաշվի չառնենք այդ կյանքի յուրաքանչյուր վայրկյանը զգալն ու ներկա լինելը։

Հ.գ. Անունիս հետ կապված. ես քամու ժամանակ ներկա չլինել չեմ կարողանում, ինքը թույլ չի տալիս, որ մտքերի մեջ ընկնեմ ու վերանամ տվյալ պահից։

 
Читать дальше...

from Քամի

Բարև... իմ մոտ գիշերն արդեն վերջանում է, քնել չի ստացվում, ես մտքով նորից հետ եմ գնում ներքին ակտիվության մի շրջան, հիշում ձեզ, կարոտում իմ կյանքի մի կարճ ընթացք, երբ ձեզնից շատերը ինձ չեն ճանաչում, բայց իմ գիշերները անցնում էին ձեր մասին պատմություններով ու ձեր հետ զրույցներով, որ կառուցվում էին ձեր էստեղ թողած մտքերի շնորհիվ։ Շնորհակալություն բոլոր զրույցների համար, որ կան էստեղ։ Վաղը թարմ ուղեղով զրույց ասվածի իմ պատկերացման մասին կասեմ, սպասեք։

 
Читать дальше...

from կօֆէ

սա շատ երկար ու ձանձրալի պատմությունա, որի վերջում ես քեզ հարցնելու եմ՝ աշխատել տնի՞ց, թե՞ գնալ օֆիս

երբ Գերմանիայում էի ու իմ կարծիքով արդեն պատրաստ էի ինչ-որ նորմալ աշխատանք ունենալ, ի վերջո սովորել էի երկրորդ օտար լեզուն, սովորել էի կյանքը, ինչ-որ պայքարներ էի ունեցել, որոնց տակից պատվով դուրս էի եկել, ձախողումներ էի ունեցել, որոնցից կարևոր դասեր էի քաղել, հպարտորեն գրել էի cv-իս մեջ, որ ունեմ աշխատանքային փորձ Գերմանիայում, երազում էի վերջապես հասնել Հայաստան, գտնել երազանքներիս օֆիսը, ամեն առավոտ գնալ աշխատանքի, որտեղ կգտնեմ հետաքրքիր ու զարգացած գործընկերներ, որոնց հետ կխոսեմ ամենատարբեր թեմաներից, կքննարկեմ ժամանակի ինձ հուզող խնդիրները, ականջակալներով իմ ուզած երգերը կմիացնեմ ու կստեղծագործեմ։ (դե ես համոզված էի, որ լեզվաբանի մասնագիտությունս ինձ ինչ-որ բան չէր տալու ու հույսս դրել էի ինչ-որ content writer-ի աշխատանք գտնելու վրա)։ ու տենց էլ եղավ (գրեթե)։

եկա Հայաստան ու մոտ վեց ամիս ամենատարբեր կազմակերպություններում, եթե իհարկե շատերին կարելի էր էդպես կոչել, տարբեր ոլորտներում փորձեցի ինձ ու քանի որ քովիդն էր ու դեռ է (ես միշտ քովիդին եմ մեղադրում), մեծ դժվարությամբ գտա մի «շատ հավես թիմ, շատ հետաքրքիր մարդիկ», որոնք փնտրում էին գերմաներենի իմացությամբ հաճախորդների սպասարկման կենտրոնի աշխատակից։ կազմակերպությունը վաճառում էր Microsoft ու ոչ միայն license-ներ։

ամեն ինչ հրաշալի էր, մինչև էն պահը, երբ մոտավորապես վեց ամիս անց ես նկատեցի, որ ոչ միայն չեմ աճում այլևս, չեմ սովորում ոչ մի նոր բան, այլ նաև մոռանում եմ ինձ էլ, հոբիներս էլ, ու դարձել եմ կոմֆորտ զոնայի զոհ։ ինձ ուղղակի հեշտ էր։ ես օրական ութ ժամ պատասխանում էի ջղային ու միևնույն ժամանակ քաղաքավարի գերմանացիների հարցերին, խնդիրներին լուծումներ առաջարկում։

եթե հիշեմ ինձ էդ աշխատավայրումս եղած առաջին օրը ու համեմատեմ էսօրվա հետ, ինքնագնահատականս կհասնի էվերեստին երևի։ բայց քանի որ ռեալիստ եմ ու եղածը մի քանի հիմնական հարցի պատասխանել էր, ես դեռ կմնամ իմ միջինից ցածր ինքնագնահատականով, քանի դեռ էդ օֆիսում եմ։

էս ամեն ինչը գրելուս հիմնական պատճառը էսօրվա աչքերիս ցավն ա մեր աշխատասենյակի ոչ ճիշտ լուսավորությունից։ բանն այն է, որ օֆիսի միակ ու անկրկնելի sys admin/developer/nothing actually-ն մթություն է սիրում աշխատանքում։ մեր աշխատասեղանները շատ մոտ են ու ամեն անգամ, երբ ես առաջարկում եմ երեկոյան ժամերին միքիչ ավելի լուսավորել սենյակը, ինքը շատ բարի ու հանգիստ տոնով չի ասում՝ չէ էլի, ես մութ եմ սիրում, այլ նեղանումա քեզանից։ իսկ ես մի տեսակ շատ անտրամաբանական բարի եմ։

չգիտեմ քեզ ասել եմ թե չէ, բայց արդեն տեղեկացրել եմ ceo-ին, որ մեկ ամսից դուրս եմ գալիս աշխատանքից, քանի որ երազանքի մասնագիտությանս մոտենալու մեծ հանրավորություն ունեմ ու նաև քանի որ նրանք մեկ տարվա մեջ ոչ մի քայլ չարեցին (ինչքան էլ որ խոստացան) հաստիքիս վերանայման համար։ հիմա միքիչ տականք եմ։ աշխատանքի ժամին ես սովորում եմ իմ ապագա մասնագիտությունը։ դե էդքան էլ տականք չեմ, քանի որ ինչքան էլ այլ գործով զբաղ լինեմ, հաճախորդների հարցերը էնքան են միմյանց նման, որ նույնիսկ զանգողի ձայնի տոնայնությունից ես գիտեմ նրա խնդիրը ու ասում եմ նույն, արդեն անգիր արած բառերը։ գործը չի տուժում մի խոսքով։ բայց դե իրենց իհարկե դուր չի գալիս, որ իրենց համակարգիչը օգտագործում եմ անձնական կարիքներիս համար։ դե համենայն դեպս էդպիսի տպավորություն կա։ ես գտել եմ լուծումը. տադաաաամ, աշխատանքի եմ գնում իմ լափթոփով։

եկա տուն ու շարունակեցի դասս՝ չնայած աչքերիս ցավին։ ամբողջ երեկո, (աշխատանքս վերջանումա ժամը 8-ին) մութ սենյակում էկրանին լարված նայելը հետևանքներ ունի։ տանը ես եմ ընտրում իմ լուսավորությունը, ես եմ ընտրում՝ աշխատել լռության մեջ, թե երաժշտություն լսել, ես եմ որոշում երբ կարդալ, երբ հոլովակ նայել։ ես եմ որոշում երբ կտրվել էկրանից ու չմտածել ոչ մի զանգի ու չաթի կամ էլ փոստի մասին։

հիմա իմ կարծիքով ճիշտ ուղղու վրա եմ ու չնայած որ ինձ համար բարդ մասնագիտություն եմ ընտրել, որը ինձանից անընդհատ սովորել ու կարդալ ու առաջ գնալա պահանջում, ես սիրում եմ էդ։ ու մտածում եմ, որ սա նաև մասնագիտությունա, որը ինձ չի ստիպելու գնալ օֆիս, նստել միգուցե իրենց գործը էդքան էլ չսիրող մարդկանց մեջ ու խնդրել, որ լույսը միացնեն։ ես կնախընտրեմ աշխատել տնից կամ փողոցից, կամ սիրած սրճարանից։ ու երևի էդա երջանկությունը։ երբ կարող ես լույսը վառել երբ ուզում ես։

հիմա դու ինձ ասա՝ ինչ եմ կորցնելու տնից աշխատելու իմ էս որոշումով։

 
Read more...

from կօֆէ

դեռ մանկուց մտածել եմ, որ ես աշխատասեր չեմ։

դպրոցում լավ էի սովորում, քանի որ հեշտ էի սովորում։ այսինքն, եթե դասընկերներս պետք է օրվա մեջ մի երեք ժամ անցկացնեին բոլոր դասերը պատրաստելու համար, ես կամ դասամիջոցներին էի գրում տնային առաջադրանքները ու տան ճանապարհին քայլելով կարդում դասերս, կամ էլ տանը մի կես ժամ նստում էի գրքերիս առաջ ու արագ վերջացնում ամենը։ մնացած ժամանակը տրամադրում էի գրքեր կարդալուն, պապայի հետ շախմատ խաղալուն կամ եղբորս հետ կռվելուն։ ու տենց։

համալսարանում տնային առաջադրանքներ էինք ունենում, որ էլի կարելի էր ավտոբուսի մեջ գրել, իսկ քննություններին պատրաստվում էի նախորդ գիշերը ամեն ինչ մի անգամ կարդալով։ ու գերազանցիկի մեկը դուրս եկա։ էդ տարիներին սիրում էի ռեֆերատների, կուրսայինի ու դիպլոմայինի նյութեր գտնելու համար գրադարաններ գնալ, ժամերով նստել ու կարդալ։ էդ հավես էր։

բայց երբեք էլ աշխատասեր չեմ համարել ինձ։ ես նայում էի՝ ոնց են դասընկերներս ու կուրսընկերներս ժամերով կարդում, աշխատում, որ հասցնեն, ես նույն բանն անում էի մի քանի րոպեում ու վերջ։ ես կարող էի իրենց չափ ժամանակ տրամադրել էդ ամեն ինչին, կարող էի ավելի շատ կարդալ ու ավելի խորը ուսումնասիրել ինչ-որ բաներ, բայց չեմ արել։ ես էլի ինչ-որ անկապ գրքեր եմ կարդացել ու հիմա մեկ-մեկ, որ մեկը մի գրքի մասին խոսումա, հիշում եմ, որ կարդացել եմ, բայց չեմ էլ հիշում, թե ինչի մասին էր։

իրականում ես կարդացածս գրքերից ոչ մի բան չեմ հիշում։ կարդալիս շատ եմ տպավորվում, եթե գիրքը դուրս եկավ, մի քանի բան մի տեղ դուրս կգրեմ, բայց վեց ամիս անց ես էդ գրքից արդեն ոչ մի բան չեմ հիշում ու մեկ էլ չեմ հասկանում գրքերի քննարկումները։ է կարդացինք, հասկացանք, անցանք առաջ։ ես չեմ սիրում կերպար վերլուծել, ես չեմ սիրում տողատակերում հասկացածների մասով կիսվել, քանի որ դե իմ կարծիքով էդ շատ անձնականա։

(ինձ թվումա՝ ավելորդա ասել, որ էդ տարիներին գիրք ասելով հասկանում էի գեղարվեստական գրականություն)։

թեմայից շեղվեցի։ հա, ես կարդում էի, ու ոչ մի մասնագիտություն իրականում իմը չեղավ։ ես ոչ թարգմանիչ դարձա, ոչ լեզվաբան։ սովորեցի անգլերեն հասկանալ։ անգլերեն խոսել սովորեցի ֆիլմերից ու չաթերից։ հետո գերմաներեն սովորեցի ու հիմա էդ երկու հմտություններն են ինձ աշխատանք ապահովել։ ու մեկ էլ բզբզելը։ ես ինձ համարում եմ մասնագիտություն չունեցող մարդ։ ու էդ ամեն ինչը իմ ծուլության շնորհիվ։

ու տենց։ հիմա դե մի նորմալ բան սովորելու մտքերով եմ։ տասը օրը մեկ մի փոքր բան կարդում եմ։ ու սա արդեն մարտահրավեր ա իմ համար։ էն ժամանակվա նման էս կարդացածս միանգամից չի մտնում ուղեղ։ պետքա ժամանակ տրամադրել։ ահա երկու խնդիր՝ նախ ես սովոր չեմ մի բան սովորելու համար էդքան տանջվել, ես հեշտին եմ սովոր, երկրորդ՝ ես չունեմ էդ ժամանակը։ դե հիմա չունեմ։ կամ ունեմ ժամանակը, չունեմ էներգիա։ ու ամեն օրվա հետ ես ինձ իմ երազանքից հեռու եմ զգում։ ամեն անցած օրը, որի ընթացքում ես չեմ կարդացել կամ սովորել մի բան էդ նոր մասնագիտության մասին/համար մոտեցնումա ինձ երազանքի չիրականանալուն։ ու ես դանդաղ կոտրվում եմ ու հիասթափվում։

էս ամենը գրում եմ էստեղ զուտ ինքս ինձ վերլուծելու համար։ բայց եթե դու կարդում ես ու ինչ-որ խորհուրդ ունես, խնդրեմ, շատ շնորհակալ կլինեմ։

 
Read more...

from կօֆէ

աշխատողին վերաբերվելու մշակույթ տենց էլ չեղավ Հայաստանում։ կամ պարզապես իմ բախտը չի բերել։

եթե ես CEO լինեի, կնկատեի աշխատողի մեջ եղած տաղանդը, հոբիները ու ըստ դրա նրան թասքեր կտայի, կհարցնեի, թե ինչ կանի ավելի սիրով, ինչովա հետաքրքրված, սիրովա անում իր գործը թե չէ։ ի վերջո ոչ բոլորն են աշխատանքի ընդունվում, որովհետև ամբողջ կյանքում երազել են customer support agent լինել։

բացի դրանից կապահովեի աշխատանքային ազատ միջավայր, ստեղծագործ մթնոլորտ, ոչ թե կաղապարված, քառակուսի թասքերով օրեր։ եթե աշխատողը առաջարկներ ունի, եթե սեփական նախաձեռնությամբ ինչ-որ բանա անում կազմակերպության համար, ամեն ինչ կանեի, որ էդ նախաձեռնողականությունը չկոտրվեր։

հիմա լանչի ժամա, ոչ մի բան չունեմ անելու իրականում, ու նենց չի, որ անտանելի շատ գործ կա, անկախ ինձանից գնում էի համակարգչիս մոտ նստելու, բայց մի բան ինձ հետ պահեց ու ասեցի՝ ոչ մի դեպքում։ ու էլի եկա միջանցքում նստելու (այո, մեր օֆիսում նույնիսկ հանգստի սենյակ չկա) ու բլոգում եմ։ էս ինձ ավելի հաճելիա։ ես կազմակերպության կայքի համար էլ բլոգ գրեցի, բայց դա չգնահատվեց, չընդունվեց ոնց ակնկալում էի ու ես էլ էդ չեմ անում։ ինձ ոչ մի բան չի դրդում իմ մեյլերից ու զանգերից բացի այլ բան անել, չնայած որ ինչքան ժամանակ ա ամեն տեսակի թասքեր եմ ստանում իմ պարտականություններից դուրս։

մի տարի առաջ ես ոգևորությամբ ու ժպիտով էի տնից դուրս գալիս էս օֆիս գալու համար։ մի տարի շարունակ ոչ մի փոփոխություն չեղավ ոչ օֆիսում, ոչ աշխատանքային գործընթացում, մենակ հետընթացա ու ձանձրույթ։

մի խոսքով սա հավանաբար բլոգա, որը ենթադրումա շուտափույթ աշխատանքից դուրս գալ ու նոր բաներ գտնել։ ու իրականում հենց էն պահին, երբ մի քանի շաբաթ շարունակ չուզելով ես գնում աշխատանքի, պետք ա առանց հետևանքներին նայելու թողնել էդ աշխատանքը, որը ոչ մեկին արդեն օգուտ չի տալու։

 
Read more...

from L3vOns

How I did discovered that Cellebrite forensic some tools( non cracked ) was leaked from official resource ( Armenian text )

Ողջույն հարգելի ընթերցող հուսով եմ քեզ հետատքրքիր է , թե ինչպես արտահոսեց այս լուծումը , որի նպատակն է մասնավորապես ուժային կառույցներին օգնելու գտնել հանցագործության մասին թվային հետքեր ուղիղ հեռախոսի պարունակությունից ։

Դեպքը սկսեց այն կետից ( մոտավոր մեկ տարի առաջ ) երբ հանդիպեցի հետաքրքիր հոդված , որտեղ նկարագրում էր , թե ինչպես մի վերավաճառող անզգուշությամբ տեղադրելէր տվյալ լուծման ուղիղ հղումը , որը թույլ էր տալիս էր տալիս ներբեռնել տվյալը լուծումը celebrity ընկերության քեշերից :

Նախանական ստուգում ցույց էր տալիս , որ տվյալ վերավաճառող ընկերության կայքը հասանելի չի ։

Ինչպե՞ս լուծվեց այդ խնդիրը ։ Ինչպես հասկացաք օգտվեցի որոշակի լուծումներից ստուգելու համար արդյոք կա տվյալ դոմեյնի snapshot – ը ։ Եվ ուսումնասիրությունը ցույց տվեց, որ այո գոյություն ունի ։ ԵՎ այնտեղ իրականում գոյություն ուներ հղումը դեպի cellebrite ենթակառուցվածքի քեշային հատված ։ Եվ փորձնական հարցումը տվյալ քեշային հատվածին ցույց տվեց , որ այո դեռևս այդ ժամանակ տվյալ լուծմները հասանելի էին ցանկացած անձի համար ( ներկա պահին ի ուրախություն ինձ ընկերությունը լուծել է այդ բացը ) ։ Օգնվելով DNS պատմություններ պարունակող ռեսուրսներից հնարավոր եղավ նաև ներբեռնել այլ լուծումներ ։

Ի՞նչ քայլ կատարվեց իմ կողմից վերացնելու համար տվյալ բացթողումը Գտնելով իրենց էլ․ փոստը խնդրեցի , որպեսզի կապ հաստատեն կամ ընդունեն այն report – ը որը կապված էր բացահայտմանս հետ ։ Սակայն ինչ – ինչ պատճառներով փոխանցեցին , ոչ տեխնիկական ուղղվածություն ունեցող բաժնի էլ․ փոստ և այդպես էլ report – ը մնաց ։

Ի՞նչ քայլեր կարող էք կիրառվել նման խնդիրներից զերծ մնալու համար Կախված ձեր ենթակառուցվածքի առանձնահատկության հետ կարող էք N ժամանակահատվածը մեկ ուղղակի DNS – ում գրված կրիտիկական լոգերը Flush անել ։ Իհարկե այստեղ կարող էք բախվել մեկ այլ խնդրի հետ երբ երրորդ ռեսուրսները, որոնք նախատեսված reconnaissance իրականացնելու համար կարող են ուղղակի պահել այդ DNS հարցումները իրենց անձնական շտեմարանների մեջ ։

Վերջաբան ՝ Տվյալ բացթողումը թույլ էր տալիս ներբեռնել միայն լուծումները առանց որևիցե մի ակտիվացման հնարավորության ։ Սակայն հետագա ուսումնասիրությունս ցույց տվեց , որ միգուցե այս բացթողման մասին գիտեն արդեն հետաքրքրված մասնագետները , ովքեր ունեն հմտություններ շրջանցելու լուծումների պաշտպանական մեխանիզմները ։ Նշեմ որ այս հոդվածը գրելու պահին ի սպառ վերացվել է խոցելիությունը , այդ իսկ պատճառով կիսվում եմ ձեր հետ ։ Նպատակ ունենալով, որ այս քեյսը կլինի lesson learned և միգուցե մի օր կամ մի տեղ այս մոտեցումների շնորհիվ կկանխվի նոր տիպի վտանգներ ։

 
Read more...

from կօֆէ

հեյ մարդիկ,

օրագրում շատ վաղուց չէի գրել, քանի որ (անակնկալ) մոռացել էի գաղտնաբառս։

ինչևէ, մեկ-մեկ կգամ ստեղ, քանի որ կիսաանոնիմ գրելը շատ հաճելիա։

էս վերջերս ... երեկ էլ-փոստիս նամակ եկավ syuneci.am-ի ընթերցողից, ու ես տենց մի տեսակ ոգևորվել էի, քանի որ շատերը չեն կարդում, իսկ նամակներ երբեք չեմ ստանում։

բայց հետո սկսեցի մտածել՝ ինչքան շատ եմ գրում, ինչքան շատ մարդա կարդում, էդքան շատ մարդ գիտի՝ ինչա կատարվում մտքումս։ մի տեսակ «խանդոտ» եմ դարձել մտքերիս, կյանքիս, անձնականիս նկատմամբ, ոչ մի բան չեմ կարողանում պատմել, գրել կամ քննարկել։

բայց դե ստեղ դեռ քչերն են գալիս, ու կարող ես հազար տոկոս անկեղծ լինել։

made my point, will be back with a lot of disturbing and pointless news

 
Read more...

from voyageur

The End of the Tour (2015) ֆիլմում David Wallace Fosterի հարցազրոյցն էի նայում։ աւելի շուտ ոչ թէ իր, այլ իր ինքնասպանութիւնից յետոյ (2008) Jason Segelի կողմից իր վերստեղծուած սուբեկտիւ կերպարի կողմից հարցազրոյցի իմիտացիան էի նայում։ էնքան նման էր իրականին, որ ես մինչ էս պահը մտածում էի, որ իրօք գրողն ա եղել։ իմեջին մեռած մարդկանց հոգին փորձես մարմնաւորել։

ֆիլմում գրողը (իմիտացնող դերասանը) անընդհատ բողոքում ա, որ պատկերելու են ոչ թէ իրեն, այլ իրենց երեւակայութեամբ չափազանցրած, շեղած կերպարի։ որ հարցազրոյց վերցնողին (եւ ֆիլմը նկարողին) աւելի հետաքրքիր ա իրեն յօրինել եւ խաղացնել, քան ճանաչել եւ չոր պատկերել։

ֆիլմի էս տեսակ նկարահանումը դառնում ա հէնց գրողի խուսափելիք իռոնիայի իռոնիան։ էլ երբեք չես կարող տեսնել մի բան, որ հէնց իրօք էդ մարդու միտքն ա, բայց միայն անդադար աբստրակցիայի շերտեր՝ կենդանի գրող –> մեմուար գիրքը ֊> գրքի սուբեկտիւ ընկալումը –> դրա հիման վրայ իմիտացուած գրողի կերպարը –> հարցազրոյցում իր բռած դիրքը –> կինոյով պատկերումը․ եւ այսպէս շարունակ։

դառնում ա արդէն, որ գոյութիւն չունեցող երեւակայական անձի հետ զրոյց ես անում։ ու, որ քո օրիգինալի երեւակայական ընկալումը քեզ թւում ա աւելի իրական քան հէնց օրիգինալը։ եւ երբ իրականին նայում՝ յուսահատւում ես, զի մտքումդ անդադար չափազանցրել էիր, շարունակ վերստեղծել։

քրաշերի նման ա՝ երբ քրաշուած ես ոչ թէ ակտուալ մարմնին եւ մտքին, բայց քո ֆանտազիային, որ կրում ա մարդու տեսքը, բայց արդէն իմիտացիայից աճել ա դէպի անկախ սիմուլացիա։ կիրկեգորի նման (Gjentagelsen, 1843), որ սիրահարուած էր պոետիկ գեղեցիկին եւ ոչ անհատական կնոջ անձին։ այսինքն գեղեցիկի տուեալ ինսթանսը միջոց ա հանդիսանում աւելի մեծը տեսնելու։

ուրեմն ո՞վ էր պատկերուած ֆիլմում՝ David Fosterը թէ՞ իր իմիտացիան, կամ սիմուլացիան։ իսկ կարող ե՞նք իրենից անջատ սիմուլացիայի կերպարին վերցնել ու ռեկուրսիւ վերասիմուլացնել, մինչ ստանանք անճանաչելի նոր բան։ կեղծ յիշողութիւնների նման, որ երբեք չեն եղել, բայց ճանաչում ենք։ երազի մէջ ունեցած երեւակայական ենթագիտակցական տրաւմայի նման, որ ազդում ա գծային կեանքի վրայ։

 
Read more...

from Trilobite

Ես երբեմն զգում եմ թունավոր անցյալի հետքը։

Անցյալը կանգնում ա իմ ներկայի վրա, ֆշշցնում, որ ես կիսատ եմ, դատարկ, որ ես չունեմ ոչ մի բան, ես ոչ ոք եմ։ Ես ինձ զգում եմ խրտվիլակ, ում ներշնչել են իշխելու համոզմունք, ես փորձում եմ իշխել սեփական կյանքի վրա։ Իմ կյանքը անցնում է, բայց իմ մեջ մնում է թեփ։ Ես ոչինչ չեմ ստեղծում, ես ստեղծում եմ միայն հիասթափություն, տխրություն, ապտակող ճշմարտություն, էգոիզմ։ Ես ցանկանում եմ լինեմ էմփատիկ իմ սեփական «ես»-ի նկատմամբ, բայց էմփատիան պետք է բաժին հասնի այլոց։ Ես դեռ ունեմ անվերջ պահանջներ ինքս ինձանից։ Թվում ա, թե իմ պահանջները սեփական անձից իմը չեն։ Թվում է միշտ թե ես կանգնած եմ ոչ սեփական ոտքերի վրա, այլ միշտ մխրճված եմ սոսնձված ավազում։ Ես փորձում եմ ձեռք մեկնել ինքս ինձ, բայց ավելի խորն եմ մխրճվում ։ Ես սկսում եմ չտեսնել, թե ով եմ դառնում։ Ես դառնում եմ խոցելի, քանի որ ես կորցնում եմ հաղորդակցվելու իմ եղանակները, ես չեմ հասկանում իմ գոյության իմաստը։ Թվում է, թե ինձ ոչնչացնելը շատ հեշտ է։ Ես ինձ զգում եմ անկատար։ Ես այնքան բան ունեմ անելու։ Բայց ես այնքան կորցրել եմ այդ անելու մոտիվացիան, որ այժմ ես իմ ձեռքերը ազատում եմ ավազից, որպեսզի բահով իմ գլխին տամ ու ավելի շատ ավազ լցնեմ ինձ վրա։ Ես մերժում եմ օգնության փորձերը։ Ես սուզվում եմ իմ ամուր գամված ծուղակում։ Ես կորցնում եմ ինձ այնտեղ, որտեղ արդեն հարմար է։

 
Read more...

from Trilobite

Ձախողված պատմություն, բայց էս իմ համար ա։

ՆՈՐ ՀԱՅՐԵՆԻՔ

Անհարմարության ու բանտարկվածության զգացումը խեղդում է Մովսեսին։ Նա գտնվում է տիեզերանավի կապսուլայում՝ լարերով անշարժ ամրացված իր խցում։ Մովսեսը սառույցի կտոր է, որտեղ ներբեռնված է բանականություն, հիշողություններ և երազներ, անցյալի վերապրումներ և ապագայի ցնորք, որի իրական լինելու մասին նա չի կարող դատել։ Մովսեսը կորցրել է ցանկացած կապ սեփական մարմնի հետ՝ թողնելով միայն բանականությունը, որը որոշում էր նրա էությունը։ Սեփական մարմինը՝ նրա ֆիզիկական ներկայացուցչությունը տիեզերքում, ոչնչացվել էր։ Մովսեսը վերապրում է իր և իր, որպես տեսակի, էվոլյուցիան։ Նրա ամեն մի նեյրոնը կապված է այլ նեյրոնների հետ ու ստեղծում է միասնական գործող համակարգ՝ ուղեղ, որը և՛ բնական է, և՛ արհեստական։ Համակարգի յուրաքանչյուր մակարդակում գեներացվող տեղեկատվությունը ուղարկվում է դեպի գլխավոր համակարգիչ, որը կազմված է բազմաթիվ կլոնային բանականություններից։ Մովսեսի կյանքը հիշողությունների գաղութ է, որոնցից յուրաքանչյուրը ապրում ու մահանում է՝ Մովսեսին հաղորդելով ազդակ, որ նա դեռ կենդանի է, թեև նրա ապագան իր համար ոչինչ չի կարող գեներացնել բացի անցյալի ստվերներից և անիրական երազներից։ *** 2089 թվականի գարուն, Երկիր մոլորակ։ Մովսեսը քայլում էր Մարսյան համերաշխության այգում, որը զարդարված էր երկաթյա քանդակներով՝ պատկերող երկրում երբևէ գոյատևած կենդանի օրգանիզմներին՝ ծառերին։ Մովսեսի հիշողությունները տանում էին նրան դեպի այդ վայրը, քանի որ թվում էր, թե հենց այդ վայրում տրված սահմանումներն են, որ սկզբնավորել էին Մովսեսի ներկայիս էությունը որպես լողացող բանականություն։ Մարսյան Համերաշխության այգին իր հետ բերում էր Մովսեսի բարեկամ Սողոմոնյանի հետ զրույցների պատկերը։ Սողոմոնյանը Մովսեսի հոր և այժմ, նաև, Մովսեսի մտերիմ ընկերն էր. նա գիտնական էր, ով զբաղվում էր տիեզերքում այլ կենդանի օրգանիզմների գոյության մասին տեսությունների վերլուծությամբ։ Սողոմոնյանը տեսաբան էր, որի կարծիքը միշտ կարևոր էր տիեզերքի ցանկացած հետազոտության սկզբնավորման համար։ Սողոմոնյանը քայլում էր Մովսեսի հետ երկաթյա կառույցների այգում և զարմանքով նայում իր շուրջը։ Նրան վախ էին ներշնչում ծառերի երկաթյա հուշարձանները, որոնք ստվերում էին նրա պատկերը ու քողարկում ճշմարտությունը։ Այս երկաթյա ծառերը անկենդան էին և անփոփոխ ապահով պաշտպանն էին արևի վառող ճառագայթներից։ Ծառերի հսկա սաղարթի ներքո մարդիկ թաքնվում էին քաղաքի աղմուկից։ Ծառերը անփոփոխ մետաղի գույն ունեին․ ոչ ոք չէր ցանկացել այս ծառերին պարգևել բնօրինակի հմայքը։ Նրանք գեղեցիկ էին, բայց և՝ միանման․ ծաղիկներ նրանք երբեք չէին տա ու պտուղ էլ չէր լինի, միայն սաղարթ՝ որպես վահան։ – Կար մի ժամանակ, երբ ես տեսություն էի առաջադրել, որ երկրի ծառերի ոչնչացումը կբերի մարդկության ոչնչացմանը։ Ես սխալվել էի։ Մարդիկ, ի վերջո, կարողացան արհեստական կերպով ապահովել թթվածնի մակարդակը օդում՝ առանց ծառերի և, ընդհանրապես, բույսերի։ Ես զարմանում եմ, թե ինչպես է ժամանակը հաղթում իմ տեսություններին և ապացուցում, որ ցանկացած կանխատեսում ավարտի մասին չափազանցություն է։ – Բայց խոստովանեք՝ աշխատանքը իրոք արժանի է հիացմունքի։ Ես երբեք ծառեր չեմ տեսել, և այս կառույցները ինձ թվում են իդեալական։ – Այո, աշխատանքը կատարյալ կրկնօրինակում է, բայց եթե ես տիեզերագնացների հերթական խումբը ուղարկեի նոր մոլորակ, սա այն չէր լինի, ինչը ես կցանկանայի գտնել այդ մոլորակում, քանի որ կենդանի օրգանիզմը կարող է հաղորդակցվել կենդանիի հետ․ մնացած ցանկացած ասոցացիա արհեստական է, ինչպես կեղծամը։ – Իսկ արդյո՞ք արհեստական համակարգեր ստեղծելու կարողությունը չի խոսում մոլորակի բնակիչների ինտելեկտի մասին։ – Ոչ միշտ, Մովսես։ Մարդու բանականությունը առաջնորդում է նրան դեպի նոր հորիզոններ, դեպի զարգացում, սակայն այդ ամենը միայն առաջին հայացքից, որը զուրկ է իրական իմաստից։ Արհեստական կյանքը ստեղծում է պատրանք՝ մենք կարող ենք վերստեղծել այն, ինչը մեր սեփական ձեռքերով ոչնչացրել ենք։ Բայց իրականում կյանքը երբեք չի կարող կրկնվել. ամեն վայրկյանը անկրկնելի է, մենք չենք կարող կանգնեցնել դա և չենք կարող կրկնել։ Մենք կարող ենք միայն ստեղծել դրա հուշարձանը, որպեսզի չունենանք մեղքի զգացում։ Կամ մենք կստեղծենք անկառավարելի ուժ, որին դիմադրել չենք կարողանա, և այն կատարյալ աշխարհը, որը մենք ցանկանում էինք ստեղծել, կապստամբի մեր դեմ՝ իր անկատարելիության մեջ մեղադրելով մեզ։ Արհեստական կյանքը սեփական հավերժության ու կատարելիության խաբկանքն է։ – Ինձ թվում է՝ Դուք շատ խիստ եք դատում։ – Միգուցե: Ես սպասում եմ, որ ժամանակը կհերքի իմ այս տեսությունը նույնպես, – ասաց Սողոմոնյանը դառը ժպիտով, և նորից անդրադառնալով Մովսեսին ասաց, – միգուցե մի օր Մովսեսները քեզ ավելի լավ հասկանան, քան ես։ – Պրոֆեսոր, ես ձեզ իրոք չեմ հասկանում։ – Ես կատակում եմ, Մովսես, դա կատակ է, – Սողոմոնյանը ծիծաղեց սեփական կատակի վրա՝ պարտադրված ծիծաղով, որին միշտ հաջորդում էր դեմքի լրջագույն արտահայտությունը՝ ենթադրող, որ պրոֆեսոր Սողոմոնյանն անդարձ խճճվել է սեփական մտքերի ցանցում, որտեղից նրան էլ ոչ ոք չի կարող ազատել։ Մովսեսը գիտեր, որ այգին պրոֆեսորին անհանգստացնում էր նաև այլ՝ անձնական պատճառներով, ինչպես և իրեն։ Բայց դրա մասին նրանք երբեք չէին խոսում։ Մարսյան համերաշխության այգին վայր էր, որը մատնանշում էր Մարսը բնակեցրած մարդկանց ու Երկիրը բնակեցրած մարդկանց միջև հավերժ համերաշխության կնքումը․ ինչ էլ որ պատահեր, մարդիկ երբեք չպետք է կռվեին միմյանց դեմ։ Մարսյան այգին միակ վայրն էր, որտեղ կային ծառերի հուշարձաններ․ մարդիկ պետք է հասկանային ազդակը, որ չդառնան այս ծառերի նման, բայց ավա՜ղ։ Դա պայման էր, որից հետո տեղի էին ունեցել միջմոլորակային երկու պատերազմներ միևնույն տեսակի ներկայացուցիչների՝ մարդկանց միջև։ Ներտեսակային գոյության պայքարը չէր կանխվել ոչ մի պայմանագրի կնքմամբ։ Այգին համերաշխության խորհրդանիշն էր, որն այդպես էլ չդարձավ իրականություն։ Դա այն էր, ինչ այգու մասին հայտնի էր այլ մարդկանց։ Մովսեսի համար այգին հիշողության մեջ լող էր տվել որպես սեփական «ես»-ը հոգնակի դիտարկելու վայր։ Մարսյան Համերաշխության այգին տապալված խորհրդանիշ էր, ինչի արդյունքը Սողոմոնյանի որդու, և հետո նաև Մովսեսի հոր մահն էր պատերազմում։ Մովսեսը քայլում էր այգում՝ շրջապատված անկենդան հուշարձաններով, Սողոմոնյանի նկատառումների մասին հիշողություններով, երբ ակնթարթորեն այգին անհետացավ ու տեղափոխեց Մովսեսին դեպի այլ վայր, որտեղ Մովսեսի ով լինելը իմաստազրկված էր։ Նա լողում էր սեփական մտքերում՝ գեներացնելով նոր պատկերներ․․․ Սա երազ էր՝ համեմված իրական հուշերով։ Մովսեսը շրջապատված էր Վատանաբե ընկերության վերջին մոդելի կլոններով, որոնք բոլորը պատկերում էին Մովսեսին։ Նրանք բոլորը կենդանի բջիջներից էին, բոլորը՝ Մովսեսի ճշգրիտ պատճեները։ Սակայն այս Մովսեսները անշարժ էին ինչպես ծառերը Մարսյան համերաշխության այգում։ Նրանք գամված էին աթոռներին ու նայում էին Մովսեսին Մովսեսի աչքերով, սակայն անկենդան, բանականությունից զուրկ հայացքով՝ նման համակարգչի անջատված էկրանին։ Նրա սեփական «ես»-ի հուշարձանները բանտարկված էին սենյակում։ Դրանք անջատված, բայց ֆիզիկապես գոյություն ունեցող կենսազանգվածներ էին։ Ո՞վ է նա, եթե ոչ մեկը տասնյակ հուշարձաններից։ Մովսեսը փորձում էր մոռանալ այդ սենյակը, սակայն մղձավանջը կրկնվում էր ու միակ երազը, որը ցանկալի էր, դա այդ իրականությունը որպես երազ ընկալելու երազն էր։ Այն ինչ բանատարկված էր սենյակում՝ Մովսեսների կրկնվող օղակներից կազմված այդ շղթան, մի օր ազատ էր արձակվելու։ Ֆիզիկական կենսազանգվածը ստանալու էր բանական իմաստ ու պայքարելու էր հուշարձանների այգու արևի տակ ջերմանալու իրավունքի համար, թեև արևը չէր կարող ջերմացնել դրանց... *** Մովսեսը լողում էր սեփական աշխարհում, որը մղձավանջ էր՝ երբեք չավարտվող, կրկվող և էվոլյուցիա ապրող։ Նրա նեյրոնները հաղորդակցվում էին այլ Մովսեսների հետ, ինչպես կասեր Սողոմոնյանը՝ «կենդանին կենդանիի հետ»։ Ամբողջ տիեզերքը դարձել էր զարգացող, դինամիկ երազ՝ պտտվող Մովսեսի սառցե ապաստարանում՝ կապված այլ կոլեկտիվ բանականության հետ։ Որտե՞ղ է այն սկիզբը, որտեղ՞ է Մովսեսը՝ ինքը։ Մովսեսն իրեն տեսնում է որպես անվերջ փոքր ու միաժամանակ անվերջ տարածվող մարմին։ Որտե՞ղ են սկսվում Մովեսի մտքերը, որտե՞ղ են ավարտվում նրա ընդարձակումների ազդակները։ Իր էվոլյուցիան սկսվում է ինչ-որ անորոշ կետում. նրա մարմնի ձևը, չափսերը, բանականությունը ընդարձակվում են, բարդանում։ Կա՞ր արդյոք իմաստ լինել այդքան բարդ: Բարդությունը ծնել էր Մովսեսի երազները։ Եթե նա լիներ ավելի պարզ, նա երբեք չէր թռչի այդքան վեր․․․և չէր լինի այդքան ընդարձակ։ Ավելորդ բարդության բեռը նրա սեփական էվոլյուցիայի արդյունքն էր, որը ստեղծել էր Մովսեսին որպես առանձին տեսակ։ Մովսեսը այժմ հեռու էր մարդ լինելուց, բայց նրա բոլոր զգացմունքները հետքն էին նրա երբևէ որպես մարդ գոյատևման։ Նա այժմ ավելի շատ հիշեցնում էր համակարգչի, որին մոռացել են, անջատել․․․ *** 2090 թ․։ Մովսեսը 28 տարեկան երիտասարդ էր՝ մեծ անթափանց աչքերով ու թուխ մաշկով։ Նրան հեշտ է ճանաչելը․ արծվաքիթը ու լայն ճակատը նրան դարձնում են յուրօրինակ։ Դա այն պատկերն էր, որ ուներ նա և Մովսեսները։ Մովսեսը հիշում էր, թե ինչպես էր զբոսնում Երկրի ու Մարսի բազմամարդ փողոցներում, ինչպես էր ամեն անգամ արհամարհանքով և թեթևակի հեգնանքով ընթերցում ազատ պատերին բուսնած Վատանաբե ընկերության պաստառները․ «Միանման էակները չեն պատերազմում»։
«Տեսակային նմանությունը սահմանափակ է։ Մարդը հաշտ է միայն ինքն իր հետ»։ «Կլոնավորումը մարդկության ապագան է»։ «Կլոնավորումը պատերազի կանխման միակ ուղին է»։ Պաստառները սովորաբար պատկերվում էին կապույտ ու կարմիր գույներով՝ որպես երկու մոլորակների խորհրդանիշ։ Երբեմն պաստառներին պատկերվում էր անդեմ մարդկանց ամբոխը․ դա այն կլոնների ամբողջությունն էր, որը երբեք չպետք է պատերազմեր։ Այս պաստառները ծածկում էին քաղաքի դատարկ պատերը, կոչ անում ընդունել կլոնավորման և եղբայրության գաղափարները, որոնք մշակվել էին Վատանաբե ընկերության կողմից։ Ոչ ոք չգիտեր Վատանբե ընկերության իրական հասցեն, չգիտեին, թե ով է Վատանաբեն։ Բոլորը ենթադրում էին, որ առավել հավանական է, որ Վատանաբեի նախնիները ճապոնական կղզիների բնակիչ են եղել, թեև չէին բացառում, որ անվանումը կարող է լինել միջոց, որը օգնում էր Վատանաբեին միշտ ապահով թաքնվել ու գործել ստվերում։ Բոլորը գիտեին, որ Վատանաբե ընկերությունը խոշորագույն ընկերություն է՝ կլոնավորման հետազոտություններով զբաղվող։ Վատանաբեն առեղծված էր, որը շրջում էր պաստառների կերպարանքով։ Պաստառները կանխագուշակում էին Մովսեսի ապագան, էությունը, դրանք շրջապատում էր նրան, գոռում նրա վրա կարգախոսներով։ Բայց Մովսեսը շարունակում էր ապրել այնտեղ, որտեղ ապրում էր։ Իրականությունը սահմանված էր նրա համար չափից պարզ՝ «այստեղ և հիմա»։ Նա չէր տվել իրականության սահմանումը. ավելի խելացի մարդիկ, գուցե Սողոմոնյանի նման հանճարները, ծիծաղեին Մովսեսի վրա։ Սակայն դա այն էր, ինչ նա այդ ժամանակ ի վիճակի էր ընկալել. ազդանշանները լռեցնելը այն էր, ինչի շնորհիվ նա համարվում էր Երկրի նորմալ քաղաքացի։ Իսկ պաստառները ընդամենն անհայտ խելագարի կատակ էին թվում։ Մովսեսը չգիտեր ոչինչ և շարունակում էր ապրել որպես մարդ։ *** 2095 թ․ Մարս։ Մովսեսին տանջում էին մղձավանջները։ Նա տեսնում էր, թե ինչպես է Մովսեսը սպանում կնոջը՝ Աշխենին և իր ընկերներին։ «Դա ես չեմ, ես մեղավոր չեմ»,– կրկնում էր ինքն իրեն Մովսեսը՝ սարսափով գիտակցելով, որ ոստիկանությունը փնտրում է Մովսեսի՝ կարևոր չէ, թե որ։ Այլ երազում Մովսեսը հաճախ էր տեսնում, թե ինչպես է Սողոմոնյանը խիստ հայացքով նայում իրեն, նախատում, անվանում մարդասպան։ Երազները հաջորդում էին մեկը մյուսին։ Աշխենը ինքը վերածվում էր Մովսեսի ու դանակահարում Մովսեսին։ Մովսեսները սկսում են շրջապատել Մովսեսին՝ հարցնելով իր սեփական անցյալից։ Մովսեսը ոչինչ չի հիշում։ Մովսեսի կլոնները գոռում են նրա վրա, ասելով, որ Մովսեսը իրական չէ։ Իր երազում նա միակն է, ով Մովսեսը չէ. քաղաքը վխտում է Մովսեսներով, բայց նա միակն է, ով դեմք չունի ։ Այդ ժամանակ Մովսեսը խելագարության եզրին էր, նա ընդունում էր մեծ քանակությամբ հոգեմետ դեղեր, որոնցից թվում էր թե օգուտ չկա։ Ամիսը մեկ նա ավելացնում էր չափաբաժինը՝ առանց իր բժշկի հետ խորհրդակցելու։ Նա այլևս չէր հասկանում, թե որն է իրականություն և որը երազ, քանի որ երազները միայն իրականության հայելին էին՝ ջարդված ապակու սրեցված եզրերով։ Մովսեսի սավառնող բանականությունը Մովսեսին հիշեցնում է իր վերջին երազի մասին. Մովսեսը պետք է ընտրեր՝ կամ դառնալ Մովսեսների գաղութի առաջնորդը, կամ ոչնչացնել իրեն, աշխարհում թողնելով անթիվ անհամար Մովսեսներ՝ անորոշ ապագայով ու նպատակներով։ Նա ընտրություն չէր կարողացել կատարել, և բոլոր Մովսեսները մահացել էին՝ այդ թվում և նա։ Արդյո՞ք կապսուլայի մեջ բանտարկված ուղեղը կենդանի է, միգուցե նա իրոք մահացել էր, մահացել էին կլոնները և այս վերջին երազը կանխագուշակումն էր նրա մահվան․․․ *** 2092 թ․, Երկիր, Սողոմոնյանի գրասենյակ։ Սողոմոնյանը երեխային բնորոշ ոգևորվածությամբ պատմում էր Մովսեսին իր վերջին հայտնագործության մասին. – Երբ մարդիկ տեղափոխվել էին Երկրից Մարս, մարդիկ իրենց հետ դեպի Մարս էին ներմուծել Երկրի համար սովորական մանրէների։ Այդ մանրէները Մարսում ադապտացվել էին և ձեռք բերել նոր հարմարանքներ։ Իմ տեսության վրա արված ֆիլոգենետիկ հետազոտությունը ցույց էր տվել, որ դրանք արդեն նոր տեսակի մանրէներ են։ Պատկերացնում ես, տղաս, սա աննման արագ էվոլյոցիա է։ 2035 թվականին առաջին տիեզերանավի հետ Մարս ներմուծված բազմաթիվ մանրէներից մեկը մեզ բոլորիս հայտնի Escherichia coli-ն էր։ 2090 թվականին այդ նախնական Escherichia coli-ն արդեն այլ մանրէ էր։ Խոսքը նոր շտամի չէ, այլ ձևափոխված նյութափոխանակությամբ նոր մանրէի մասին է։ Մենք նախնական նրան անվանել ենք Marsus coli: Սակայն կարգաբանները դեռ ինձ հետ երկար են բանավիճելու, ախ այդ … – Այո, ճիշտ եք, կարգաբանները սիրում են կռվել անվանման համար, բոլորը ցանկանում են աշխարհին տալ անվանում՝ դաջվելով պատմության մեջ։ Բայց, պրոֆեսոր, ինձ այլ հարց է անհանգստացնում։ Դուք ինձ պատմել էիք, որ մանրէի սերունդները հենց կլոններ են։ Ե՞րբ իմ կլոնները կվերածվեն Marsus movses-ի։ Երեկ ես տեսել եմ ինձ նման մեկին սրճարանի մոտ, իսկ մեկ այլ մյուսին իմ տանից դուրս գալուց։ Մեկ այլ ինձ նման մարդ, աղբամանում սնունդ էր փնտրում։ Այդ ինձ նման մարդիկ․․․նրանք ինձ սարսափեցնում են։ Ինձ նման այդքան մարդ շրջում է տիեզերքում, նրանք ինձ հետ նույնական են, բայց թվում են այդքան օտար․․․ես կցանկանայի, որ նրանք անհետանան։ – Մովսես, ցանկացած կլոն իրավունք ունի ապրել իր էվոլյուցիան, եթե նա կենդանի էակ է և ֆիզիկապես առկա է ժամանակի ու տարածության հարթակում։ Ես քեզ չեմ կարող օգնել։ Կլոնները իրենք են ընտրում իրենց ուղին։ Միգուցե մի կլոն այլ մոլորակում հայտնվելով դառնա լիովին այլ մարդ։ Ես չգիտեմ, թե ինչպես են առաջացել քո կլոնները, բայց ես գրեթե վստահ եմ, որ դա Վատանաբեի ձեռքի գործն է։ – Պրոֆեսոր, ես չգիտեմ նրանցից ինչ սպասել։ Ես կցանկանայի անտեսել նրանց, բայց նրանք ամենուր են։ Կփորձեմ խոսել հոգեբանիս հետ, սակայն նա հավանաբար համարելու է, որ ես խելագար եմ։ Բայց դուք գիտեք, որ ես խելագար չեմ, դուք նույնպես նրանց տեսել եք։ – Մովսես, տղաս, ես քեզ հավատում եմ. փորձիր հանգստանալ ու մոռանալ նրանց մասին։ Ես հույս ունեմ, որ այդ կլոններից գոնե մեկը ճիշտ ընտրություն կանի։ – Պրոֆեսոր, ձեր ասվածը միգուցե տեղի ունի մանրէների համար, բայց ոչ մարդկանց։ Իմ կլոնները ստեղծվել են Վատանաբե ընկերության կողմից, նրանց գենետիկորեն իդենտիկ բնակիչներով կատարյալ երկրի ցնորքի իրագործման նպատակով։ Բայց եթե նրանք ազատ շրջում են քաղաքով, ապա, հնարավոր է, որ Վատանաբեն ձախողվել է։ Կլոնները հետևում են ինձ։ Դա...խելագարություն է։ – Ոչ Մովսես, խելագարություն չէ, այլ կույր հավատ սեփական գաղափարների նկատմամբ։ Ով էլ որ լինի Վատաբաբեն, նա հավատում է իր գաղափարներին։ – Նրա հավատը ինձ չի օգնելու։ Ես չեմ կիսում նրա գաղափարները, և առավել ևս ես թույլ չեմ տվել կլոնավորել ինձ։ – Հասկանում եմ, Մովսես, իրավիճակը սկսում է դառնալ անկառավարելի։ Պետք է մի բան նախաձեռնել․․․ Այդ ժամանակ Սողոմոնյանը միակ մարդն էր, ում նա վստահում էր։ Մովսեսը հիշում էր, որ այդ ժամանակ Սողոմոնյանի դեմքին կար չթաքնված անհանգստություն, տանջող դիմագիծ, որը Մովսեսը երբեք չէր նկատել Սողոմոնյանի դեմքին։ Թվում էր, թե Սողոմոնյանը գիտեր ավելին հենց Մովսեսի, և ոչ միայն մարսյան մանրէների կլոնների մասին։ *** Մովսեսը կապսուլայում բանտարկված էր և հավերժության, տիեզերքի մասին գեներացվող մտքերը զբաղեցնում էին նրան, և շեղում սեփական անցյալից։ Տիեզերքը չափից մեծ է, բայց այն կրկնում է իրեն բնորոշ ձևերը։ Նա տեսնում էր տիեզերքը որպես սեղանին դասավորված նատյուրմորտ՝ ընտրված և տեղաբաշխված մեկ սեղանի հարթության վրա, որտեղ չկա հնարավորություն փախչելու քեզ ծանոթ ձևերից։ Կան միայն չնչին տարբերություններ, որոնք գծում են սահմանը։ Եվ սահմանը անհետացնող միակ օբյեկտը նա ինքն էր։ Արտաքին և ներքին աշխարհները ազդակներ էին՝ Մովսեսը նա է: Բայց Վատանաբեն, ստեղծելով բազմաթիվ Մովսեսներ, խախտել էր Մովսեսի սեփական անձն ընկալելու մեխանիզմները։ Կլոնները խամաճիկներ էին, որոնք կարողացել են կտրել լարերը և այժմ նրանք ազատ շրջում էին՝ փորձելով փնտրել լարերը ձգողին։ Մովսեսները սպանել էին Մովսեսի կնոջը, Մովսեսի ընկերներին։ Ինչո՞ւ։ Միգուցե Մովսեսները ցանկանում են ապրել ինչպես նա, կամ նրանց հրամայում է Վատանաբեն։ Մովսեսը ատում էր իր կլոններին, բայց և հասկանում էր, որ նրանք կենդանի էակներ են, որոնց շարժող ուժերի մասին դժվար էր որևէ եզրակացություն անել։

«Առաջնորդը չպետք է ունենա կախվածություն։ Մենք քո միակ ժողովուրդն ենք, Մովսես։ Առաջնորդի՛ր մեզ դեպի մեր երկիրը»։

Սա այն գրությունն էր, որը Մովսեսը ամեն օր ստանում էր իր կլոններից։ Նրանք իրենց պահում էին ինչպես վայրի գազանների ոհմակ, որը փնտրում է առաջնորդի։ Նամակները ձեռագիր էին, ինչը տարօրինակ էր այդ ժամանակների համար, և էլ ավելի տարօրինակ էր, որ գրված էին սեփական ձեռագրով։ Մի՞թե Մովսեսը իրոք խելագար է։ Մովսեսը գիտեր, որ չէր ցանկանում լինել այդ առաջնորդը, բայց նա զգում էր նաև, որ կլոնների հետ իր կապը շատ ավելի սերտ է, քան նա ինքը կարող էր ենթադրել...

*** Ինչպես և պայմանավորվել էին, Մովսեսը Սողոմոնյանի հետ հանդիպել էր Մարսի «Թրթուր» սրճարանում։ Այդ սրճարանը հայտնի էր նրանով, որ այդտեղ սուրճին ավելացնում էին երկրից բերված թրթուրների լորձ, որը տալիս էր բնորոշ համ սուրճին։ Լորձը ստանում էին Ապենդիկուլարիաների հատուկ տեսակից, որի լորձը հեշտությամբ լուծվում էր սուրճում։ Հատուկ քիմիական եղանակով լորձը ձևափոխվում էր անհայտ տեխնոլոգիայով։ Որոշները վստահ էին, որ այն ավելի մեծ կախվածություն է առաջացնում, քան սուրճը։ Մովսեսը ինքը սիրում էր լորձե սուճը, որը նրան հանգստացնում էր, ուստի այստեղ հաճախ էր գալիս։ Սրճարանը միշտ լի էր հաճախորդներով, և կարելի էր աննկատ լինել ու հանգիստ զրուցել։ Բայց Սողոմոնյանը չէր եկել զրուցելու։ Սողոմոնյանը հանգիստ խառնում էր իր սուրճը՝ դիտելով թե ինչպես է լորձը կլանվում թափանցիկ բաժակում, ինչպես է սուրճը գունափոխվում ու դառնում կանաչ։ Բայց Սողոմոնյանը չխմեց սուճը․ նա կանգնեց ու քայլեց դեպի Մովսեսը․ առանց Մովսեսին բարևելու վերջինիս գրպանը նետեց մի թուղթ, և հեռացավ։ Թղթի վրա գրված էր.

«Կարմիր ավազի փողոց 5/2: Եղիր այնտեղ ուղիղ ժամը 12:00»։

*** 2097 թ․ Մարս։ Կարմիր ավազի փողոցը ստորգետնյա երկար անցում էր՝ ոտքի տակ սողացող ավազով պատված, կարմիր ինչպես ինքը՝ Մարսը։ Այս փողոցի ավազը ծածկել ու դեռ շարունակում էին ծածկել բազում փորձակենդանիների, ինչպես նաև մարդկանց արյունը։ Կարմիր ավազում չկար որևէ արգելք, ոչ ոք այն չէր վերահսկում և չէր էլ ցանկանում կանխել այնտեղ կատարվածը։ Այստեղ խմբվում էին բոլոր գաղտնի հետազոտություններ իրականացնող գիտնականները։ Կար մի հայտնի խոսք այդ փողոցի մասին.

«Եթե չես ցանկանում դառնալ փորձանմուշ, հեռու մնա Կարմիր ավազից»։ Մովսեսը չգիտեր, թե ուր է նա գնում, բայց վստահում էր Սողոմոնյանին, ուստի նա ճիշտ ժամին կանգնած էր ճիշտ դռան առջև։ Իհարկե, նա զարմացած էր, որ Սողոմոնյանի նման գիտնականը կարող է նման վայրում լաբորատորիա ունենալ, բայց եթե այդտեղ կլուծվեին իր խնդիրները, նա պատրաստ էր հաշտվել իր բարեկամի ցանկացած քայլի հետ։ *** 2099 թ․, Երկիր։ «Հպում» տիեզերանավը ստանում է Սողոմոնյանի ստորագրությամբ հավաստում, որ մեկ ժամից թռչելու է դեպի բաց տիեզերք՝ առանց ուղևորի, ավտոմատ կառավարմամբ։ Թռչելու ուղղությունը անհայտ։

«Սա նախագիծ է՝ ուղղված նոր օրգանիզմների փնտրմանը։ Ես հաստատում եմ այս նախագիծը, ողջ պատասխանատվությունը ինձ վրա է»։

Այս հավաստումը բավական էր, որ տիեզերանավը անմիջապես տիեզերք բաց թողնվեր։ *** 2097 թ․ Մարս։ Մովսեսը քայլում է ստորգետնյա անցումով։ Նա ցանկանում էր հնարավորինս արագ տեսնել Սողոմոնյանին, թեև սկսում է կասկածել, որ այստեղ Սողոմոնյանին կտեսնի։ Սողոմոնյանը խոստացել էր լուծում տալ խնդրին և լուծումը հանձնել էր թերթիկին գրված հասցեի տեսքով։ Մովսեսը սկզբում կարծում էր, որ այստեղ նա կգտներ Սողոմոնյանին, ով կտար Մովսեսին կլոնների հարցի լուծման կախարդական շիճուկը։ Բայց նման շիճուկ դժվար թե գոյություն ունենար։ Սողոմոնյանը հավանաբար այլ ծրագիր ուներ, որի մասին իմանալ կարելի էր միայն լաբորատորիայի դուռը բացելով․․․ Մովսեսը կանգնած է լաբորատորիայի գլխավոր դռան առջև, որը, սակայն, առանց դիմադրության բացվում է։ – Բարի գալուստ պարոն Վատանաբե, Դուք, ինչպես միշտ, ճիշտ ժամանակին եկաք։ Կցանկանա՞ք սուրճ կամ թեյ,– ասում է Qw12 մոդելի տնային ռոբոտը և ուղղորդում Մովսեսին դեպի աշխատասենյակ։ Ռոբոտը անվանում է նրան Վատանաբե, բայց նա Վատանաբեն չէ։ Մի՞թե Մովսեսը իրոք խելագարվել է։ Կասկածը նրան տանջում է, բայց, այնուամենայնիվ, նա մտնում է լաբորատորիա, որտեղ կային բազում կապսուլային դատարկ խցիկներ, որտեղ հեշտությամբ կտեղավորվեր միջին հասակի մարդը․.․իր նման մեկը․․․ Այդ վերջին միտքը Մովսեսը ցրեց՝ փորձելով անտեսել իր միջավայրի ճնշող զարդերին․․․ – Պարոն Վատանաբե, ցանկանում եմ տեղեկացնել, որ Մովսեսների հավաքը ընթանում է բավականին հաջող։ Մնացել է միայն մեկ Մովսես, սակայն նրանով պետք է որ զբաղվեր Սողոմոնյանը,– ասաց ռոբոտը՝ լցնելով թեյը Մովսեսի բաժակի մեջ։ – Սողոմոնյա՞նը,– հարցրեց Մովսեսը՝ փորձելով ցույց չտալ ավելորդ զարմանք։ – Այո, նա Ձեզ հաղորդագրություն էր ուղարկել, որ վերջին Մովսեսին նա կվերացնի և կուղարկի լաբորատորիա։ – Եվ նա դեռ չի՞ ուղարկել, – պատասխանում էր Մովսեսը՝ փորձելով ստանձնել Վատանաբեի դերը։ – Ոչ, պարոն Վատանաբե։ Մենք դեռ սպասում ենք Սողոմոնյանի կլոնին։ Սողոմոնյանը ասել էր, որ այդ կլոնը շատ բարդ վարքագիծ ունի, բայց պրոֆեսորը կառավարում է իրավիճակը։ – Ես հույս ունեմ, որ կառավարում է, Qw12։ Կարո՞ղ ես ինձ միայնակ թողնել, և եթե լուր լինի Մովսեսից կամ Սողոմոնյանից ինձ իմաց կտաս։ – Իհարկե, պարոն Վատանաբե, ինչպես կկամենաք։ Ռոբոտը լքեց սենյակը՝ թողնելով Մովսեսին Վատաբաբեի աշխատասենյակում, որտեղ մեկը մյուսի վրա դարսված էին գիտական գրքեր, Վատանաբեի պաստառները։ Այս սենյակը ինչպես և նախորդները սպիտակ էր ներկված, բայց, ինչը Մովսեսին հանգստացնում էր, այստեղ չկային կապսուլաներ։ Այժմ միակ բանը, ինչ կարող էր նա անել, սպասելն էր Վատանաբեին կամ Սողոմոնյանին։ Նա ուղղորդվել էր դեպի թշնամու որջը, որտեղ պետք է տրվեր վերջնական լուծում։ *** Վատանաբեի դին ընկած էր լաբորատորիայի դռան առջև։ Երբ Վատանաբեն ներս էր ցանկացել մտել, Qw12 -ը սպանել էր նրան։ Qw12 ռոբոտի համար Վատանաբեն ու Մովսեսը լիովին իդենտիկ էին։ Նա գիտեր, թե երբ է սենյակ մտնում Վատանաբեն ու դա միակ ազդակն էր տարբերակման։ Դրա մասին գիտեր նաև Սողոմոնյանը։ Վատանաբեն ու Մովսեսը պարզապես տեղերով փոխվել էին Սողոմոնյանի մատնության շնորհիվ։ Վատանաբեի մահվանից ժամեր անց, Մովսեսին այցելել էր Սողոմոնյանը և պատմել ճշմարտությունը։ Սողոմոնյանը պատմել էր, որ երբ Վատանաբեի հայրը մահացել էր, Վատանաբեի խնամակալը դարձել էր Սողոմոնյանը։ Անցյալում, Վատանաբեն զրուցում էր պրոֆեսորի հետ, ինչպես Մովսեսը, կիսվում իր մտքերով։ Բայց երբեմն տղան իր մտքերը չէր արտահայտում, և դառնում անհաղորդ։ Պատերազմում հորը կորցնելու միտքը Վատանաբեին հանգիստ չէր տվել․ նա մշակել էր իդեալական աշխարհի գաղափարը, որտեղ բոլորը կլինեին հենց Վատանաբեի կլոնները ու խնդրել էր Սողոմոնյանին կլոնավորել իրեն՝ պարզ գիտակցելով, որ Սողոմոնյանը կորցնելով որդուն, կիսում էր Վատանաբեի ցավը։ Սողոմոնյանը, սակայն, չէր կիսում այդ միտքը, բայց ցանկանում էր ինչ-որ կերպ օգնել նրան, ուստի համաձայնել էր։ Բայց Վատանաբեն չէր կարողացել կանգ առնել, և կլոնների քանակը օր օրի ավելանում էր։ Վատանաբեն չէր կարողանում նույնականացնել իրեն կլոնների հետ և պահանջում էր էլ ավելի շատ կլոններ ստեղծել՝ հաճախ մեղադրելով Սողոմոնյանին թերի աշխատանքում։ Կարմիր ավազում ծնվում էին նոր Վատանաբեներ։ Վատանաբեն չէր կառավարում կլոններին, չէր զգում նրանց հետ կապ, ուստի որոշներին բաց էր թողել, իսկ մյուսներին պահում էր վանդակում։ Բաց թողնված կլոններից որոշները սպանել էին Մովսեսի կնոջը, ընկերներին՝ փորձելով գտնել սեփական ուղին։ Մովսեսը Վատանաբեի կլոններից մեկն էր, որը սակայն ապրել էր նորմալ մարդու կյանքով՝ մինչ բացահայտումը, որ շրջապատված է իր նման բազում էակներով։ Վատանաբեն կեղծանունն էր, և նա ինքը արդեն իրեն վաղուց Մովսես չէր ասում․ Վատանաբեն պետք է դառնար նոր աշխարհի տիրակալը, բայց այդ աճեցրած ժողովրդի մասին նա հոգ չէր տարել։ Ինչպես Marsus coli-ն, այնպես էլ Մովսեսը, ով ընդամենը կլոն էր, ապրել էր իր յուրովի էվոլյոցիան։ Մովսեսը միակ կլոնն էր, ով Սողոմոնյանի շնորհիվ Վատանաբեի հետ կիսում էր ոչ միայն ընդհանուր տեսքը, այլև հիշողությունը, ուստի Մովսեսը վստահ էր, որ կլոն չէ։ Սողոմոնյանի հսկողությամբ նա չէր գազազել և ուներ սեփական անհատականության զգացում։ Մովսեսը Սողոմոնյանին հիշեցնում էր անցյալի Վատանաբեին, ում հետ նա կարող էր ժամերով կիսվել իր հետազոտությունների մասին։ Բնօրինակ Վատանաբեն սկսել էր փակվել սեփական աշխարհում, և նման Վատանաբեն Սողոմոնյանին խորթ էր։ Այլ Մովսեսները սխալմամբ Մովսեսին դիտարկել էին որպես առաջնորդ, քանի որ թվում էր թե Մովսեսը անկախ էակ է։ Բայց իրականությունը այն էր, որ Մովսեսը՝ ինքը, ընդամենը Վատանաբեի կլոնն էր՝ ամենաիդեալականը ու բանականը, որը այժմ Սողոմոնյանի ծրագրով փոխարինել էր Վատանաբեին։ Կլոնները սխալվել էին, սխալվել էր նաև Մովսեսը։ Մովսեսը կլոնն էր, իսկ բնօրինակը՝ Վատանաբե: Վատանաբեի լաբորատորիայում բանտարկված Մովսեսները օժտված չէին սեփական որոշում կայացնելու ունակությամբ։ Նրանք փնտրում էին առաջնորդ։ Կլոններն անկենդան թվացող կենսազանգվածն էին, որոնց Մովսեսը հաճախ էր համեմատում արհեստական ծառերի հետ։ Բայց, այնուհանդերձ, այդ էակները նրա կլոններն էին, և նրանք առավել քան կենդանի էին։ Մովսեսի խնդրանքով, Սողոմոնյանը Մովսեսների ուղեղի տեղեկատվությունը ներբեռնել էր «Նոր Հայրենիք» համակարգի մեջ։ Սողոմոնյանը լիովին տիրապետում էր մարդկային բանականության թվայնացման տեխնիկաներին, որոնց շնորհիվ էլ ստեղծվել էր բնօրինակին նույնական հիշողություններով կլոն Մովսեսը։ Մեկը մյուսի հետևից Մովսեսները իրենց գազանային կենսափորձը փոխանցում էին Սողոմոնյանի գրած ծրագրին, թողնելով իրենց հետևից անշունչ մարմիններ։ Կլոնները ոչինչ չէին հասկանում. Մովսեսը համոզել էր, որ նրանց առաջնորդում է դեպի Նոր հայրենիք, որտեղ նրանք երջանիկ կլինեին։ Կլոնները հավատացել էին Մովսեսին և առանց դիմադրության թողնում էին, որ Սողոմոնյանը սարքը միացնի իրենց գլխին։ Միայն Մովսեսը՝ պահպանելով իր կենսաբանական ուղեղը, միացվել էր «Նոր Հայրենիք» համակարգին որպես առաջնորդ բանականություն։ Նա անջատվել էր մարմնից, սառեցվել՝ պահելով մտածային գործառույթներ, և «Հպում» տիեզերանավով բաց թողնվել տիեզերք... *** Սողոմոնյանը չգիտեր, թե արդյոք Մովսեսների համայնքը կգտնի որևէ Նոր հայրենիք, թե ոչ։ Նա գիտեր միայն, որ ստեղծել է նոր բանականության ձև, որի էվոլյուցիային նա այլևս չէր խառնվում․․․Կլոնները որպես համակարգչային ծրագիր, իսկ Մովսեսը՝ կենսաբանական համակարգ, կապակցվել էին հավերժ միմյանց։ Սողոմոնյանը խոստացել էր՝ երբեք, ոչ մի պայմանով, ոչ ոքի չկլոնավորել, և Սողոմոնյանն իր խոստումը կատարում էր։ Առանձին-առանձին՝ կլոնները զուրկ էին կյանքից, սակայն նրանք բոլորը կարող էին դառնալ Մովսեսի մասնիկը, նրա ընդարձակման փոքրիկ ճյուղը, ճամփորդել և փորձել գտնել իրենց տեղը անծայրածիր տիեզերքում... Մովսեսը միակ կլոնն էր, ով կարող էր լինել առաջնորդ։ Ո՛չ Վատանաբեն, ո՛չ այլ կլոն, այլ միայն Մովսեսը, ով կառավարում էր թվով 101 Մովսեսների, հաղորդում նրանց սեփական կենսափորձը։ Մովսեսը գիտեր, որ նա առաջին ու վերջինն է իր տեսակի մեջ որպես նեյրոնային խուրձ՝ միացված համակարգչին։ Մովսեսը հասկանում էր, որ Սողոմոնյանը այն մարդն էր, ով կլոնավորումն իրականացրել է, թաքցրել է իրենից ճշմարտությունը, բայց Սողոմոնյանը մնում էր Մովսեսի բարեկամը։ Մովսեսը հիշում էր Սողոմոնյանին որպես լավ ընկերոջ՝ անկախ ամեն ինչից։ Եվ այժմ, Մովսեսի նեյրոնային ցանցը լորձով սուրճ է՝ ըմպելիք, որտեղ իրականությունը միախառնվում է երազի հետ՝ փոխելով իր գույնը։ Նա շարժվում է, անվերջ ճամփորդում, փորձելով գտնել իր տեղը արևի տակ, թեև արևը չի կարող ջերմացնել նրան. արևը այնքա՜ն հեռու է Մովսեսից....

 
Read more...

from L3vOns

Ինչպե՞ս բացահայտվեց և ֆիքսվեց Ազգային Բժշկական Պլատֆորմի Խոցելիությունը(armed)

Ողջույն հարգելի ընթերցող Այս հոդվածով ցանկանում եմ Ձեզ ներակայացնեմ բազմզաթիվ քեյսերիցս մեկը , թե ինչպես 1) Բացահայտվեց և ֆիքսվեց IDOR խոցելիություն armed.am համակարգում

Ինչպես գիտեք արմեդը պարունակում է բժշկական փակ տվյալներ ։ Օրերից մի օր առաջացավ ցանկություն այն մակերեսային ուսումնասիրել և գտնել հետաքրքիր բացթողումներ , որոնք կարող էին լուծումը մշակող թիմի աչքից վրիպեին ։ Եվ այդ բացթողումը գտնվեց ՝ Պարզվեց հետևյալը առ այն որ html էջում մատուցվում էր թե պացիենտի , թե բժշկի նկարի հղումը ուղիղ կերպով առանց որևիցէ մի աուֆենֆիկացիայի ։ Եվ հղումը ուներ այս տեսքը ՝ https://example.com/images?&filePath=43212324232&fileIdnetification=312221123

Ինչպե՞ս փորձեցի այն շրջանցել

Այդ նպատակով վերցրեցի և գրեցի փոքր լուծում , որը վերցնելու էր օրինակ իմ filePath-ի և fileIdnetification query – ների ներկա արժեքը և ամեն արժեքին գումարում էր 1 և կանչ անում արմեդի սերվեր , որը արդեն վերադարձնում էր այլ բժշկի և պացիենտի նկար ։ Օրինակ Ցիկլ 1 – ի ժամանակ https://example.com/images?&filePath=43212324233&fileIdnetification=312221124 Ցիկլ 2 – ի ժամանակ https://example.com/images?&filePath=43212324234&fileIdnetification=312221125 և այլ և այլն

Ի՞նչ կարող էր այդ քայլով հարձակվողը ստանար տվյալ հարձակման վեկտորով ՝

ՀՀ բոլոր քաղաքացիների նկարները ՀՀ բոլոր բժիշկների նկարները Այլ խոցելի տեխնիկական բանալիներ , որոնցով կարող էր արտահանվել այլ տեղեկատվություն(Այս կետը խորը ուսումնադիրության չի ենթարկվել) ։

Ինչպես այն ֆիքսվեց ՝

Նկարների հղումները փոխարինվեցին jwt տոկենի առկայությունով , որը տվեց ավելի ապահով տվյալների ստացում և բացի դա արդեն առաջացավ մասնագիտական լեզվով կոչված “Zero Trust” մոտեցումը

Ովքեր իրենց ներդրումը ունեցան , որպեսզի տեղեկատվությունը օպերատիվ կերպով մաքսիալ սեղմ ժամկետներում փոխանցվի Արմեդ թիմին ՝

Antranig Vartanian— co-founder and CEO of illuria security (https://antranigv.am/) Samvel Martirosyan— CEO at HOORY / Co-founder of CyberHUB-AM (https://www.linkedin.com/in/sammart/?originalSubdomain=am)

Վերջաբան ՝

Նմանատիպ խոցելիությունները առաջանում են , երբ լուծում մշակողները աչքի տակ չեն պահում OWASP – ի կողմից բոլոր առաջարկվող բաժինները , որոնք կարող են լուծել մի մեծ խնդիր ։ Դա ցանկացած լուծման անվտանգ իմպլեմենտացիան է , որը հետագայում կարող է օգնել խուսափել բազմաթիվ խնդիրներից ։

OWASP հղում ՝ https://owasp.org/www-project-top-ten/

 
Read more...

from ոսկեզօծ

Գիտես, միշտ ուզում էի էս քաղաքից գնայի։ Գնեի առաջիկա ամենաէժան ինքնաթիռի տոմսը, հավաքեի մի երկու շոր, սիրած կոշիկներս, դեղին շառֆս ու գնայի։ Մեկ էլ հետս բոլոր ունեցածս ականջակալները կվերցնեի, որ ոչ մի րոպե առանց երաժշտության չմնայի։ Երևի հետս մի քանի հատ էլ գիրք կհավաքեյի՝ էն գրքերից, որոնք տարիներով փոշի են հավաքում պահարաններում։ Վերջապես առիթ կլինի դրանք կարդալ։ Էդ բոլորը կլցնեի շառֆիս հետ սազող դեղին ճամպրուկի մեջ ու կգնայի։ Մենակ ընտանիքիս կասեի, որ գնում եմ՝ էն էլ մենակ նրա համար, որ անհանգստությունից չխելագառվեին։ Գնալուց առաջ կմտնեյի տատիկիս տուն, կթեյեի իր հետ, նույնիսկ ծխախոտ կվառեի՝ իր երկար ու բարակ, մենթոլով ծխախոտներից մեկը։ Չեմ կարծում նա կզարմանար իմ այս նոր սովորությանը, երևի ուղակի մի քիչ կփնովեր։ Այդպես կնստեինք տատիկիս հետ, կխոսեինք մի քիչ ամեն ինչից, ինքը ինձ կպատմեր Культура-ով թաղրկվող նոր հաղորդման մասին, ու կասեր որ անպայման նայեի; երկար բացատրելով ում մասին է խոսքը կպատմեր իր ընկերուհիներից մեկի թոռան մասին մի հետաքրքիր փաստ, ու անպայման մի համով բան կտար որ հետս տանեմ։ Այդպես կնստեի մինչև չգար ժամանակը վազելու օդանավակայան։ Պինդ կգրկեի տատիկիս ու աստիճաններով դուրս կվազեի փողոց։ Իմ սիրելի փողոց, որը ուր որ է թողնելու եմ ու փախչեմ։ Ինչքան բան եմ կթողնեմ այս քաղաքում, ինչքան անկեղծ պատմություն, անհավանական պատահար ու ինչքան պաղ հիշողություն։ Պուշկին-Պռոսպեկտ խաչմերուկին կթողնեի ընկերներից հետ գինովցած, բարձր ու բաղաձայն երգվող երգերը; Հրապարակի շատրվանների մոտ՝ ամբողջ մանկությունս; Սարյանի շենքերի ետնամասում՝ առաջին համբույրս սիրածս տղայի հետ։ Իրեն էլ չեմ ասի, որ գնում եմ։ Ուղղակի մի օր կանհետանամ բոլորի կյանքից։ Երևի այսպես ավելի հեշտ կլինի։ Ավելի հեշտ կլինի իմանալ, որ Նա ինձանից հիասթափվել է, ինչպես արեց և նախորդը։ հեշտ կլինի եթե Նա չսիրի, չհիշի ու շարունակի քայլել մեր քաղաքով ուրիշ մեկի հետ գրկախառնված։ Նենց լավ եմ պատկերացնում օդանավակայան հասնելը։ Ես եմ, դեղին ճամպրուկս, սիրածս տղայի վերարկուն։ Անցնում եմ այդ գույնզգույն ամբոխի միջով։ Իրար հավերժ հրաժեշտ տվող ընտանիքներ, զույգեր՝ որոնք խոսք են տալիս իրար անպայման հանդիպել, հիասքանչ իմանալով որ ստում են, հանգստանալու շտապող երեխաներ։ Այդ սիրո ամբոխի միջով ես անցնում եմ մենակ ու անհետանում նարնջագույն դռների հետևոում։ Հենց սենց էլ պատկերացնում եմ գնալս՝ միայնակ, թախծոտ ու ուրիշների համար ցավալի։ Բայց գիտես չէ՞ վաղը աշխատանքի եմ, փոստում չվերցրած ծանրոց ունեմ, սրճարանում էլ՝ չփակած պարտք մեկ բաժակ սուրճի համար։ Հետաքրքիր է՝ միշտ կարծում էի որ ես կգնամ, բոլորին կցավեցնեմ ու կգնամ, իսկ ստացվեց հակառակը։ Ստքացվեց այնպես որ ևս մեկը անհետացավ նարջագույն դռների հետևում իսկ ես մնացի կանգնած, իսկ ես նստեցի առաջիկա տաքսին, ականջակալներից մեջ միացրեցի մերը դարձած երգերից մեկը ու գնացի հետ իմ կյանք, իմ փողոց, իմ քաղաք։

 
Read more...

from voyageur

ֆինանսական, իրաւական արտօնութիւն ունենալուց եւ սոցիալական ճնշումից ազատուելուց զատ ի՞նչ պատճառներ կան, որ արդարացնում են ամուսնութեան սոցիալական եւ պետական ինստիտուտի կողմ ընտրութիւնը։ խտրական ինստիտուտը գոյութեան իրաւունք ունի՞։ պետութիւնն ա՞, որ բիւրոկրատօրէն՝ զագսով միջամտելով պիտի արտօնի մարդկանց միութիւնը։ հասարակութիւնն ա՞, որ պիտի մատուցուած՝ հանրային սպեկտակլը դատի, եւ արդարացնի սեքսը, սեռականութիւնը, համաբնակեցումը։ եւ եթէ ինստիտուցիան արդարացուած չի, էլ խի՞ էք օգտւում եւ ոչ բոյկոտում։ տէնց էր հէն ա քոչ ընտրէք, որ հետը լաւ լինէք կարող ա գործերներդ առաջ գնայ։

արդեօք սա՞ ա էն խտրական ինստիտուցիան (անկախ առաջադէմ֊ներառական իրաւական լրամշակումներից), կամ հասարակութեան կազմակերպման նախընտրելի՝ ներկայիս արտօնուած սեռական եւ (հետերո)մոնոգամ զոյգի մոդելը, որ արժանի ա համարւում պահպանման եւ յարատեւման համար։ ուզում է՞ք, որ շուկան աշխատի եւ նախայետագծուի հիմք ունենալով էս աւանդական կառոյցը եւ ոչ ազատ անհատին։ զի անհատը ազատ չի, եթէ վերոնշեալ աւելի ընդարձակ ազատութիւնների համար հարկաւոր ա զագսի փարաւոն (մլիցա), եւ պապա կանգնող պետութիւն։ իսկ դու ուզում ե՞ս էսպիսի abusive պապա, aka էս քննարկուած ինստիտուցիան, բայց, որ լաւ ա նայում։ ինչքան ուզում էք ապրէք իրար հետ, բայց պապան ա՞ թողողը։ ի՞նչ ասեմ, շարունակէք ծծել ձեր հոր գէշ կլիրը ։Դ

 
Read more...

from տիգրան

Բառերն այնքա՜ն կախարդական են ու ես այնքա՜ն լաւ եմ զգում դա։ Մենք կախարդում ենք իրար ամէն օր, երբ ուզում են կիսուել պատրանքով։ Պատրանքով քան զի ինքներս ենք արդէն կախարդուած։ Մեզ կախարդել են հէնց նոյն մարդիկ ում կախարդել ենք։

Սա անվերջ շրջան է մտերմութեան, երբ ներկայիդ հարցերը անցեալիդ բառերով կը փարատուեն։ Ու դու ինքդ անցեալի բառերով կը փարատես ընկերոջդ։

Շրջանից դուրս անյայտի վախն է, անփորձի ջանքը, որ դժուար է յաղթել։ Բայց անհրաժեշտ է։ Եւ նոր շրջաններ դեռ պէտք է գան, ուր աւելի յարմար կը լինի մնալը, բայց ես այնտեղ էլ մնալ չեմ կարող։ Զի կախարդողի գիտակցումս աւելի շատ է քան կախարդուողինը։

Միայն երանի՜, որ կախարդելիս կախարդուած չլինեմ։

 
Read more...

from voyageur

ականջիս մէջ էլեկտրիկ կանաչ էյսիդ տատանուող սինուսային ձայներ են հնչում։ աւելի շուտ գլորւում։ երեւի roland tb-303 բասի նման նախնական կոմերցիոն ձախողում ա, որ ջանքիներին կայֆ ա տուել։ սպառողը ես եմ։ ձայնը շատ ցածր յաճախականութեան վրայ տատանւում ա, գլխիս դիրքը փոխում եմ՝ չկայ։ ականջակալով չեմ։

յաճախ սպասում եմ երբ ա գիշեր լռութիւն լինելու, մենակ լինեմ, ժամանակը կանգ առնի։ ժամացոյցներից վախենում եմ կտ֊կտ֊կտ ոնց որ դանդաղ կեանքս պակասի։ քունը կայֆ ա՝ ժամանակաւոր մահ ա։ մշտականը կայֆ չի, անետարկելի ա։ դզում ա, որ քնի մէջ մեռնում եմ եւ քնից յարութիւն առնում։

կողքի շէնքից ղախպայ օդորակիչի ձայնն ա։ ծակող՝ մի քանի հազարանոց յաճախականութիւններով գնում֊գալիս ա։ շներին խլացնող յատուկ սուլիչի նման, ինձ՝ պրիմատիս պառալիզացնում ա։ մօտ 16 հազար կամ աւել հերց կլինի։ ոնց որ ուղեղը խոզ֊վարդագոյն լազերով սղոցի։

օտար եմ իմ մէջ։ օրուայ ընթացքում պատահական հեռախօսի տեսախցիկը միանալիս, ինձ եմ տեսնում, մի տեսակ զարմանում եմ։ մոռացել էի ինչ տեսք ունեմ։ շատ ահաւոր չի, զուտ հետաքրքիր ա։ mirror stageի շարունակական ժխտում ա։ նաեւ հայելին տեռոռ ա։ անյարմար ճշմարտութիւն ա։ յարմար սուտ ա։ քուանտային՝ երկուսը միաժամանակ։ հարկաւոր ա ինտեգրուել եւ դառնալ մէկ։

վոնեգուտը յատուկ հոգեբանի մօտ չէր գնում, որ well-adjusted չդառնար, զի վախենում էր, որ չկարողանայ դրանից յետոյ գրել։ ես աստիճանաբար well-adjusted եմ դառնում, ու աւելի նորմալ (լատին․՝ norma, ատաղծագործի քանոն)։ վախենում եմ նորմալ լինելուց, զի լոքշ ա տէնց։ էդ նշանակում ա շատ բան չուզել։ ոչ թէ ուզել՝ չանել, այլ հէնց չուզել։ դառնում ա, որ զուտ հանգիստ ապրելու (գոյատեւելու՞) համար ինձ զրկում եմ լիքը ցանկութիւններից որոնք սոցիալապէս ընդունելի չեն։ ուզում եմ հայելու մէջ չնայեմ, բայց կրկին ստիպուած եմ։ յոռիա բայց ինչ արած, իմ մէջ ինքս ինձ ճնշեմ, որ գործ կարողանամ անեմ, ու մի քանի տարի յետոյ անդրադառնամ էս ճնշելուց առաջանալիք կոմպլեքսներին ։Դ

սաղ հէչ, հերթական անգամ չզոհուեցի :D կներէք

հերթական անգամ չզոհուեցի ոչ զոհուել ենք ոչ հայրենիք ենք կորցրել

հերթական անգամ չծծեցի

ինչ անենք բագոս են փաղղոս չունեն, զատօ կռուած տղու մակեդոնական նիզակ են ծծում։ գեոթ են, զատօ եօթ հերոս երեխայի մայր են։ զատօ, հերթական անգամ չզոհուեցին։

 
Read more...